"Dwars oversteken is meest duurzaam"

 In Rotterdam is vervoer over water heel logisch. Dat vonden ook de toenmalige eigenaren van Hotel New York. Dus toen hun hotel in 1993 openging, zorgden zij er direct voor dat de gasten met de boot op de Wilhelminakade konden aanmeren. Leuk en ook heel efficiënt want in die tijd was de Erasmusbrug nog in aanbouw. Inmiddels leeft de Watertaxi niet meer alleen van de toeristische sector: steeds meer worden de boten gebruikt in het woon-werkverkeer en het zakelijk verkeer. Daan van der Have was een van de eigenaren van Hotel New York en is nog steeds mede-eigenaar van de Rotterdamse Watertaxi. We praten met hem over de verduurzaming van het vervoer over water.

Van der Have: “Sinds 1993 heeft de Watertaxi een hele ontwikkeling doorgemaakt. Ging het eerst vooral om uitbreiding, om kwantiteit, nu gaat het om kwaliteit. Mede doordat de gemeente vanaf 2001 de infrastructuur om aan te meren heeft aangepast, doen we nu met onze 24 boten veel bestemmingen in Rotterdam en de haven aan. De volgende stap is het verder verduurzamen van het vervoer. Van de 24 watertaxi’s zijn er inmiddels 5 batterij-elektrisch. Deze zijn als veerdiensten in de vaart en worden geladen met stroom afkomstig van wind- en zonne-energie. Onze belofte is dat de gehele vloot in 2030 zero emissie zal varen. Daarom zijn we aangesloten bij de alliantiepartners Duurzame Mobiliteit.”

Watertaxi op waterstof
“Volgende maand gaat de 25e boot te water en dat is een heel speciale: een brandstofcel-elektrisch aangedreven boot oftewel eentje die op waterstof vaart,” zegt Van der Have gedreven. “Van die boot gaan we heel veel leren, niet alleen in Rotterdam maar in heel Nederland. Is waterstof de beste brandstof om mee te varen? Of is elektrisch toch beter? Niet alleen wij zijn benieuwd naar de uitkomsten maar ook het Havenbedrijf Rotterdam. Zij werken samen met de Gasunie aan een nieuwe waterstofleiding die de ruggengraat vormt van de waterstofinfrastructuur in de haven. Wanneer het bij ons lukt om de Watertaxi goed op waterstof te laten varen zullen andere partijen zoals het Loodswezen en de Politie wellicht ook overstappen.”

Vervoer op maat
“Varen kost 10 keer zoveel energie als rollen, maar als je dwars de rivier oversteekt scheelt dat zoveel kilometers dat je weer winst behaalt. Onze filosofie luidt dan ook: reis je alleen op het land dan neem je de fiets, de tram, bus, of metro. Als je de rivier over moet, steek je dwars over en dat doe je met een boot. Dat is de snelste en de meest duurzame manier van vervoer. Daarbij geldt: het is vervoer op maat, we varen alleen als er om gevraagd wordt.”

Zakelijk vervoer
“Steeds vaker gebruiken mensen de Watertaxi in het woon-werkverkeer. Op werkdagen hebben we vanuit de Merwedehaven en de Waalhaven soms wel 20% meer ritten dan vanuit het centrum. Ook veel zakenmensen pakken de Watertaxi: het is leuk maar vooral ook heel snel. Schiedam is daar een goed voorbeeld van. Als je in Schiedam de tram neemt naar de Marconistraat en daar overstapt op de Watertaxi ben je in een mum van tijd op de RDM. Daar kan geen ander vervoermiddel tegenop.”

Om het reizigers gemakkelijk te maken is er nu naast de website ook een Watertaxi-app om online je trip te boeken. Van der Have: “Het algoritme dat erachter zit, zorgt ervoor dat de ritten zoveel mogelijk worden samengevoegd zodat mensen op een efficiënte manier met elkaar samen reizen. In de app kan je ook betalen. En we zijn bezig met e-tickets. Dan is een QR-code voldoende om met alle andere ov-bedrijven samen te werken. Doel is om het reizen in de keten zo gemakkelijk mogelijk te maken want dan zullen meer mensen ervan gebruik maken in plaats van de auto te pakken.

Officieel zijn we geen ov. Maar we zien onszelf wel als onderdeel van het stadsvervoer. Sinds vorig jaar zijn we opgenomen in de 9292 app. Dat betekent dat mensen die daar kijken ook reisadviezen krijgen om met de Watertaxi te gaan. In 1 maand werden er vorig jaar 550.000 reisadviezen uitgegeven waar de Watertaxi in voorkwam. Zoveel passagiers hebben we natuurlijk niet gehad. We zijn nu aan het analyseren waar de drempel zit tussen het advies ontvangen en het advies opvolgen. Wat weerhoudt mensen?”

Besparingen
“De veerdiensten besparen met elkaar 1 kilo ton CO₂ per jaar, weet Van der Have. “Dat is bijna gelijk aan de uitstoot van 500 auto’s, oftewel zo’n 6,4 miljoen autokilometers op jaarbasis.

De Watertaxi heeft 15 medewerkers, dat is niet zoveel. Dat komt omdat we de schippers inhuren via de Schippers Centrale Rotterdam. Dat is een VOF waar zo’n 100 schippers bij aangesloten zijn. Zij ontvangen van ons het vaarschema waarop zij de bemanning leveren.”

“Onze 15 medewerkers stimuleren we om zo duurzaam mogelijk te reizen, dat is al onderwerp van gesprek bij het aannemen. Parkeren op de Wilhelminakade is sowieso een kansloze missie. Het is heel duur. We hebben een paar parkeervergunningen voor schippers die vroeg moeten beginnen, laat eindigen of die van ver komen. We helpen medewerkers met de aanschaf van een e-bike via een fietsplan. En dat bevalt iedereen goed. De onderhoudsdienst die onder andere zorgt voor het onderhoud aan de steigers rijdt in een elektrisch busje. Deze laden we met de zonnepanelen die we op onze centrale en onderhoudsdocks hebben liggen. We leggen al jaren de nadruk op onze bedrijfsfootprint. En daarom is het ook logisch dat we alliantiepartner Duurzame Mobiliteit zijn geworden. We moeten ons realiseren dat het einde van de fossiele brandstoffen in zicht komt. Daar moet je nu op anticiperen en niet wachten tot het zover is. Beter proactief aan de slag dan achteraan lopen.”